Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ θα επιβιβαστεί μεθαύριο, εκτός απροόπτου, στο Air Force One για μια διήμερη επίσημη επίσκεψη στην Κίνα, όπου θα συναντηθεί με τον ομόλογό του, Σι Τζινπίνγκ. Η συνάντηση επρόκειτο να είχε πραγματοποιηθεί πριν από ενάμιση μήνα, αλλά ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή οδήγησε στην αναβολή της.
Μέχρι στιγμής, ελάχιστες λεπτομέρειες είναι γνωστές για την ατζέντα της συνάντησης κορυφής των δύο υπερδυνάμεων, εκτός από το ότι οι συνομιλίες θα επικεντρωθούν κυρίως στο εμπόριο και στο ζήτημα του Ιράν. «Σε κάθε περίπτωση, το αμερικανικό εμπορικό έλλειμμα άνω των 200 δισεκατομμυρίων δολαρίων μεταξύ των δύο χωρών θα αποτελέσει το κύριο επίκεντρο των συνομιλιών», δήλωσε ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ. Για τον λόγο αυτό, ο πρόεδρος Τραμπ, από τότε που ανέλαβε τα καθήκοντά του για δεύτερη θητεία, ξεκίνησε έναν εμπορικό πόλεμο κατά της Κίνας.
Μόλις πριν από ένα χρόνο, οι δασμοί στα κινεζικά προϊόντα που εισέρχονται στις ΗΠΑ έφτασαν σχεδόν το 145%, ενώ η Κίνα απάντησε με 84%. Τραμπ και Σι κατέληξαν σε συμφωνία και οι εντάσεις μειώθηκαν, όπως και οι δασμοί. Τελικά, ο Τραμπ επέβαλε βασικό δασμό 10% σε όλα τα κινεζικά προϊόντα και 20% στην κινεζική φαιντανύλη. Αυτοί οι δασμοί μείωσαν το εμπορικό έλλειμμα κατά το ένα τρίτο, αλλά παραμένει αρκετά υψηλό και ο Τραμπ επιδιώκει να το ελαχιστοποιήσει.
Ο Αμερικανός πρόεδρος θα ανακοινώσει τη δημιουργία ενός «Συμβουλίου Εμπορίου», το οποίο θα αποτελείται από ανώτερους αξιωματούχους και από τις δύο χώρες για να επιβλέπει την εφαρμογή των συμφωνιών. Ο Τραμπ θέλει να δείξει ότι η σχέση του με τον Σι μπορεί να αποφέρει απτά οικονομικά οφέλη και οφέλη ασφαλείας στις Ηνωμένες Πολιτείες. Θα επιδιώξει την υποστήριξη της ΛΔΚ στις προσπάθειές του να εξασφαλίσει μια αποδεκτή συμφωνία από το Ιράν για τον τερματισμό της σύγκρουσης και το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ.
Το Πεκίνο ξεκινά τη συνάντηση κορυφής από μια πλεονεκτική θέση λόγω των σπάνιων γαιών, που είναι κρίσιμες για την ηλεκτροκίνηση, τους ημιαγωγούς και την αμυντική βιομηχανία. Η Κίνα έχει ουσιαστικά το μονοπώλιο, εξορύσσοντας το 70% αυτών των μετάλλων παγκοσμίως και επεξεργάζοντας το 90%. Το Bloomberg εκτιμά ότι περίπου το 4% του ΑΕΠ των ΗΠΑ προέρχεται από βιομηχανίες που χρησιμοποιούν αυτούς τους τύπους πρώτων υλών. Αν και πολλές αμερικανικές βιομηχανίες θα μπορούσαν να βρουν υποκατάστατα, ένα μεγάλο μέρος θα έβαζε «λουκέτο» σε περίπτωση διακοπής του εφοδιασμού.
Σε απάντηση, ο πρόεδρος Τραμπ αναμένεται να προτάξει στη συνάντηση το «όπλο» του ιρανικού πετρελαίου: τον συνεχιζόμενο αμερικανικό αποκλεισμό του Ιράν, από το οποίο το Πεκίνο εισάγει σχεδόν το 90% του πετρελαίου, καλύπτοντας το 20% των αναγκών της Κίνας. Η Κίνα εισάγει περισσότερο υγροποιημένο φυσικό αέριο μέσω του Στενού του Ορμούζ από οποιαδήποτε άλλη χώρα και προμηθεύεται περίπου το 40% του εισαγόμενου πετρελαίου της από τον Κόλπο.
Ήδη, η κυβέρνηση Τραμπ επέβαλε νέες κυρώσεις σε πέντε κινεζικά διυλιστήρια πετροχημικών, τις οποίες το Πεκίνο χαρακτήρισε «παράνομες». Την περασμένη εβδομάδα, ο Σι Τζινπίνγκ προέτρεψε τις εταιρείες να μην συμμορφωθούν με τις κυρώσεις των ΗΠΑ κατά των διυλιστηρίων πετρελαίου που συνδέονται με το ιρανικό εμπόριο πετρελαίου.
Ωστόσο, τις τελευταίες εβδομάδες, έχουν εμφανιστεί σημάδια μιας μετατόπισης στην κινεζική στρατηγική σκέψη. Από τη μία πλευρά, το Πεκίνο προσπαθεί να οικοδομήσει καλές σχέσεις με τους γείτονές του, να διεισδύσει στην Ευρώπη και τον αραβικό κόσμο και να διατηρήσει τη θέση του ως ηγετική δύναμη στην Αφρική. Από την άλλη, η Κίνα διαισθάνεται ότι η ευρωαμερικανική απόκλιση θα φτάσει στα όριά της και οι Ευρωπαίοι θα θέσουν εκτεταμένα όρια στην κινεζική επιρροή.
Στο πλαίσιο αυτό, η Κίνα δεν μπορεί να παραιτηθεί από τη δημιουργία ενός σινο-κεντρικού ευρασιατικού μπλοκ, ώστε να διατηρήσει την παγκόσμια γεωοικονομική και γεωπολιτική της σημασία. Το Ιράν αποτελεί ουσιαστικό μέρος αυτού του μπλοκ και η Κίνα θα δυσκολευτεί να αποφύγει την υπεράσπιση του καθεστώτος της, όπως έκανε με τη Βενεζουέλα.
«Η Κίνα στοχεύει να εδραιώσει έναν γεωπολιτικό χώρο δικής της κυριαρχίας όπου μπορεί να ασκήσει ισχυρότερη επιρροή απέναντι στις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους στην περιοχή του Ινδο-Ειρηνικού», τονίζουν Ευρωπαίοι διπλωμάτες με εμπειρία στην Νοτιο-ανατολική Ασία.