Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, παρουσίασε το περίγραμμα των στοχευμένων και προσωρινών μέτρων στήριξης που θα ανακοινώσει η Κομισιόν στις 22 Απριλίου, ως αντίκτυπο στις ενεργειακές ανατιμήσεις. Η ανακοίνωση έγινε σε συνέντευξη Τύπου, αμέσως μετά τη συνεδρίαση του Κολεγίου των Επιτρόπων, όπου συζητήθηκε η κρίση στη Μέση Ανατολή και οι επιπτώσεις της στην Ευρώπη.
Η κ. φον ντερ Λάιεν τόνισε τον «τεράστιο αντίκτυπο» της κρίσης στην οικονομία των χωρών της Ε.Ε., αναφέροντας ότι από την έναρξη της σύγκρουσης, πριν από 44 ημέρες, ο λογαριασμός για εισαγωγές ορυκτών καυσίμων έχει αυξηθεί κατά πάνω από 22 δισεκατομμύρια ευρώ. Η Κομισιόν θα παρουσιάσει μια σειρά μέτρων για τη μείωση των τιμών ενέργειας, γνωστή ως «εργαλειοθήκη», λίγο πριν το άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο που θα πραγματοποιηθεί στην Κύπρο, στις 23 και 24 Απριλίου.
Σύμφωνα με την πρόεδρο της Επιτροπής, τα κράτη μέλη της Ε.Ε. πρέπει να απαντήσουν συντονισμένα στην άνοδο των τιμών ενέργειας. Τα μέτρα θα πρέπει να είναι «στοχευμένα», παρέχοντας ιδιαίτερη στήριξη στα πιο ευάλωτα νοικοκυριά και τομείς της οικονομίας, «προσωρινά» και «να εφαρμόζονται έγκαιρα και χωρίς καθυστέρηση, τη στιγμή που είναι πραγματικά αναγκαία». Η Επιτροπή αναμένεται να παρουσιάσει βέλτιστες πρακτικές για τον σχεδιασμό προγραμμάτων εισοδηματικής στήριξης και να δρομολογήσει διαβούλευση για πιο ευέλικτους κανόνες κρατικών ενισχύσεων.
Απαντώντας σε ερωτήσεις σχετικά με την ενεργοποίηση πιο δραστικών μέτρων, η Φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι προς το παρόν «δεν πληρούνται οι συνθήκες για την ενεργοποίηση εναλλακτικών μέτρων, όπως η γενική ρήτρα διαφυγής». Υπογράμμισε ότι οι παρεμβάσεις δεν θα πρέπει να επιβαρύνουν υπερβολικά τα δημόσια ελλείμματα και ότι η αντιμετώπιση της κρίσης πρέπει να γίνεται «βήμα-βήμα», καθώς εξελίσσεται η κατάσταση.
Η πρόεδρος της Κομισιόν τόνισε τη σημασία της καλύτερης συνεργασίας μεταξύ των κρατών-μελών, αξιοποιώντας την εμπειρία της ενεργειακής κρίσης του 2022, ώστε να αποφευχθούν φαινόμενα ανταγωνισμού στην αγορά ενέργειας. Προβλέπεται ενισχυμένος ευρωπαϊκός συντονισμός για την πλήρωση των αποθεμάτων φυσικού αερίου και κοινός σχεδιασμός για την απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου.
Επιπλέον, εξετάζονται μέτρα για τη μείωση της ενεργειακής ζήτησης, με σεβασμό στην ελευθερία επιλογής των καταναλωτών, και δίνοντας έμφαση στην ενεργειακή αποδοτικότητα. Παράλληλα, προωθούνται διαρθρωτικές παρεμβάσεις για τη μείωση του κόστους ενέργειας, όπως η αναθεώρηση του συστήματος εμπορίας εκπομπών (ETS) και η αναμόρφωση του ενεργειακού μείγματος.
Συμπερασματικά, η Φον ντερ Λάιεν τόνισε ότι η εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα καθιστά την Ευρώπη ευάλωτη σε κρίσεις και υψηλές τιμές, υπογραμμίζοντας ότι η μετάβαση προς ανανεώσιμες πηγές και πυρηνική ενέργεια είναι η μόνη μακροπρόθεσμη λύση για ενεργειακή ανεξαρτησία και σταθερότητα στην Ε.Ε. Ανέφερε επίσης ότι θα πρέπει να επιταχυνθούν οι επενδύσεις σε δίκτυα, αποθήκευση και ηλεκτροδότηση της οικονομίας, με αξιοποίηση ευρωπαϊκών πόρων και κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων, ώστε να ενισχυθεί η ενεργειακή ασφάλεια και να μειωθούν οι τιμές με βιώσιμο τρόπο.