Η πιο μυστηριώδης και ίσως πιο φιλόδοξη ιδιωτική εταιρεία του πλανήτη, η SpaceX, άνοιξε για πρώτη φορά τα χαρτιά της. Η εταιρεία κατέθεσε το ενημερωτικό δελτίο για την πολυαναμενόμενη δημόσια εγγραφή της, αποκαλύπτοντας μία επιχείρηση που κυριαρχεί στο διάστημα, επενδύει επιθετικά στην τεχνητή νοημοσύνη και ονειρεύεται αποικίες στον Άρη, ενώ ταυτόχρονα χάνει δισεκατομμύρια δολάρια με ρυθμούς που προκαλούν ίλιγγο ακόμη και στη Wall Street.
Η SpaceX στοχεύει να εισαχθεί στο Nasdaq με το σύμβολο SPCX ήδη από τον Ιούνιο, σε μία δημόσια εγγραφή που θα μπορούσε να αντλήσει πάνω από 80 δισ. δολάρια, ξεπερνώντας ακόμη και τη γιγαντιαία IPO της Saudi Aramco το 2019. Η αποτίμηση της εταιρείας εκτιμάται ότι μπορεί να φτάσει ή και να ξεπεράσει τα 1,5 τρισ. δολάρια, κάτι που θα καθιστούσε τον Elon Musk πιθανότατα τον πρώτο τρισεκατομμυριούχο στην ιστορία. Ωστόσο, πίσω από το αφήγημα της διαστημικής αυτοκρατορίας, τα οικονομικά στοιχεία προκαλούν έντονο προβληματισμό.
Η SpaceX ανακοίνωσε ότι το 2025 κατέγραψε ζημιές 4,9 δισ. δολαρίων με έσοδα 18,7 δισ. δολαρίων. Η κατάσταση επιδεινώθηκε στο πρώτο τρίμηνο του 2026, όταν οι ζημιές έφτασαν ήδη τα 4,3 δισ. δολάρια. Οι αριθμοί αποτυπώνουν ουσιαστικά δύο διαφορετικές εταιρείες: τη σχετικά ώριμη διαστημική δραστηριότητα με τους πυραύλους Falcon και το Starlink, και την εκρηκτικά ζημιογόνα δραστηριότητα τεχνητής νοημοσύνης μετά τη συγχώνευση με τη xAI. Το Starlink απέφερε 11,4 δισ. δολάρια έσοδα, ενώ οι διαστημικές δραστηριότητες περίπου 4,1 δισ. δολάρια.
Το μεγάλο βάρος είναι η xAI, η εταιρεία AI του Μασκ που ενσωματώθηκε στη SpaceX νωρίτερα φέτος. Η xAI ξόδεψε μόνη της 12,7 δισ. δολάρια σε κεφαλαιουχικές δαπάνες μέσα σε έναν χρόνο, χτίζοντας γιγαντιαία data centers στην προσπάθεια να ανταγωνιστεί την OpenAI και την Anthropic. Η SpaceX αποκάλυψε επίσης συμφωνία ύψους 1,25 δισ. δολαρίων τον μήνα με την Anthropic, στην οποία θα παρέχει υπολογιστική ισχύ έως το 2029. Συνολικά, οι κεφαλαιουχικές δαπάνες του ομίλου έφτασαν τα 20,7 δισ. δολάρια.
Η IPO δεν αλλάζει ουσιαστικά τίποτα ως προς τον έλεγχο της εταιρείας. Ο Μασκ διατηρεί περίπου το 85% των δικαιωμάτων ψήφου μέσω ειδικών μετοχών πολλαπλής ψήφου, καθιστώντας σχεδόν αδύνατη οποιαδήποτε αμφισβήτηση της εξουσίας του από μετόχους. Το διοικητικό συμβούλιο είναι γεμάτο συμμάχους και στενούς συνεργάτες του, ενώ η ίδια η εταιρεία παραδέχεται ότι, ως «controlled company», δεν υποχρεούται να διαθέτει πλειοψηφία ανεξάρτητων μελών. Η εικόνα θυμίζει περισσότερο προσωπική αυτοκρατορία παρά παραδοσιακή εισηγμένη εταιρεία.
Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο της κατάθεσης ίσως είναι το πακέτο αποδοχών του Μασκ. Η SpaceX του παραχώρησε μετοχές που θα κατοχυρωθούν μόνο αν δημιουργηθεί μόνιμη ανθρώπινη αποικία ενός εκατομμυρίου κατοίκων στον Άρη και η εταιρεία φτάσει αποτίμηση έως και 7,5 τρισ. δολάρια. Άλλο πακέτο συνδέεται με τη δημιουργία data centers εκτός Γης και αποτίμηση 6,6 τρισ. δολαρίων. Η Wall Street έχει συνηθίσει φιλόδοξα bonus, αλλά όχι bonus διαστημικού αποικισμού.
Τα έγγραφα αποκαλύπτουν επίσης ένα πυκνό πλέγμα συναλλαγών μεταξύ των εταιρειών του Μασκ. Η SpaceX αγόρασε Cybertrucks αξίας 131 εκατ. δολαρίων από την Tesla και ενεργειακά συστήματα Megapack αξίας 506 εκατ. δολαρίων, ενώ η xAI έχει πληρώσει περίπου 731 εκατ. δολάρια στην Tesla από το 2024 έως σήμερα. Οι εταιρείες συνεργάζονται επίσης σε εργοστάσιο chips με την ονομασία “Terafab” και σε project AI με το όνομα “Macrohard”. Η Tesla αναφέρεται 87 φορές στο ενημερωτικό δελτίο της SpaceX.
Περίπου το 20% των εσόδων της SpaceX προέρχεται από αμερικανικές κρατικές υπηρεσίες, μεταξύ των οποίων η NASA, το Πεντάγωνο και υπηρεσίες πληροφοριών. Η εταιρεία επιβεβαίωσε για πρώτη φορά τη συνεργασία της με το National Reconnaissance Office των ΗΠΑ για ανάπτυξη διαβαθμισμένου δορυφορικού δικτύου.
Η SpaceX ξεκίνησε το 2002 ως ένα παρακινδυνευμένο project που λίγο έλειψε να χρεοκοπήσει. Σήμερα απασχολεί πάνω από 22.000 εργαζομένους και κυριαρχεί στην παγκόσμια αγορά εκτοξεύσεων. Με τους πυραύλους Falcon, το Starlink και πλέον την επιθετική επέκταση στην τεχνητή νοημοσύνη, η εταιρεία επιχειρεί να μετατραπεί σε κάτι πολύ μεγαλύτερο από μία διαστημική επιχείρηση: σε έναν τεχνολογικό κολοσσό που θα συνδέει διάστημα, AI, δίκτυα, ενέργεια και υπολογιστική ισχύ. Το ερώτημα για τη Wall Street είναι αν αυτό το όραμα δικαιολογεί τις τεράστιες ζημιές και τις σχεδόν εξωπραγματικές αποτιμήσεις. Για τον Μασκ, πάντως, η απάντηση μοιάζει ήδη δεδομένη: το μέλλον δεν βρίσκεται απλώς στη Γη.