Η συνεχιζόμενη κρίση στη Μέση Ανατολή προκαλεί αναταράξεις στις ελληνικές εξαγωγικές επιχειρήσεις, με τις επιπτώσεις να γίνονται ήδη αισθητές, κυρίως στο κόστος λειτουργίας και δευτερευόντως στη ζήτηση. Έρευνα του ΣΕΒΕ (Σύνδεσμος Εξαγωγέων) αποτυπώνει το περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας, όπου η αύξηση του ενεργειακού κόστους και των μεταφορικών αναδεικνύεται ως η βασικότερη πρόκληση, επηρεάζοντας όλους τους κλάδους. Παράλληλα, καταγράφονται πιέσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα και, σε μικρότερο βαθμό, στη ρευστότητα και την παραγωγή.
Αν και η έκθεση των επιχειρήσεων στις αγορές της Μέσης Ανατολής παραμένει σχετικά περιορισμένη για την πλειονότητα, η αβεβαιότητα επηρεάζει ευρύτερα τη λειτουργία τους και τις προσδοκίες για το επόμενο διάστημα. Μέσα σε αυτό το κλίμα, οι επιχειρήσεις προσαρμόζονται κυρίως μέσω αυξήσεων τιμών και αναζήτησης νέων αγορών, ενώ εκφράζουν την ανάγκη για άμεση λήψη στοχευμένων μέτρων στήριξης, με έμφαση στη μείωση του ενεργειακού κόστους, την ενίσχυση της ρευστότητας και τη διευκόλυνση των εξαγωγών.
Η επίδραση της κρίσης στη ζήτηση είναι ήδη εμφανής σε σημαντικό μέρος των επιχειρήσεων, με διαφοροποιήσεις ανά κλάδο. Στη βιομηχανία, το 57,7% των επιχειρήσεων δηλώνει ότι έχει αντιμετωπίσει μείωση ζήτησης ή ακυρώσεις παραγγελιών, με τις επιπτώσεις να αξιολογούνται κυρίως ως μικρής (35,3%) και μέτριας έντασης (32,4%). Στον αγροδιατροφικό τομέα, το ποσοστό των επιχειρήσεων που αντιμετωπίζουν μείωση ζήτησης ανέρχεται σε 71,4%, με κυρίαρχη την εκτίμηση μικρού βαθμού επίπτωσης (60,0%). Στους υπόλοιπους κλάδους, το 55,6% των επιχειρήσεων δηλώνει μείωση ζήτησης, με τις επιπτώσεις να είναι μικρής (60,0%) και μέτριας έντασης (40,0%).
Οι συνέπειες διαφοροποιούνται ανά κλάδο, με κοινό παρονομαστή την αύξηση του κόστους, κυρίως του ενεργειακού και μεταφορικού. Στη βιομηχανία, οι κυριότερες επιπτώσεις είναι το αυξημένο κόστος μεταφορών (32,0%) και η άνοδος των ενεργειακών τιμών (30,7%). Στον αγροδιατροφικό τομέα, οι επιπτώσεις συγκεντρώνονται στο κόστος, με το 43,2% να αναφέρει αυξημένα μεταφορικά και το 40,9% άνοδο ενεργειακών τιμών. Αντίστοιχη εικόνα καταγράφεται και στους λοιπούς κλάδους.
Η εξαγωγική παρουσία των επιχειρήσεων στη Μέση Ανατολή εμφανίζει διαφοροποιήσεις μεταξύ των κλάδων. Στη βιομηχανία, το 61,5% των επιχειρήσεων δηλώνει δραστηριοποίηση στην περιοχή, με την πλειονότητα να καταγράφει περιορισμένη εξαγωγική έκθεση. Στον αγροδιατροφικό τομέα, το 47,6% των επιχειρήσεων δραστηριοποιείται στη Μέση Ανατολή, με ακόμη χαμηλότερη εξαγωγική εξάρτηση.
Σε ό,τι αφορά τις στρατηγικές αντίδρασης των επιχειρήσεων, επικεντρώνονται κυρίως στην αύξηση τιμών και στην αναζήτηση νέων αγορών. Στη βιομηχανία, η κυρίαρχη επιλογή είναι η αύξηση τιμών (49,4%), ενώ στον αγροδιατροφικό τομέα, το 44,4% δηλώνει πρόθεση αύξησης τιμών.
Οι εκτιμήσεις των επιχειρήσεων για την εξέλιξη των επιπτώσεων το επόμενο εξάμηνο δείχνουν αυξημένη ανησυχία, με σημαντικό μέρος να αναμένει μέτρια έως σημαντική επιδείνωση. Στη βιομηχανία, το 46,2% των επιχειρήσεων εκτιμά ότι θα επηρεαστεί σημαντικά.
Σχεδόν καθολικό είναι το αίτημα για πρόσθετη στήριξη από την Πολιτεία. Στη βιομηχανία, το 96,2% των επιχειρήσεων θεωρεί αναγκαία τη στήριξη, δίνοντας προτεραιότητα στη μείωση του ενεργειακού κόστους και στην επιδότηση του κόστους μεταφορών.
Ο πρόεδρος του ΣΕΒΕ, Συμεών Διαμαντίδης, σχολιάζοντας τα ευρήματα της έρευνας, επισημαίνει την ανάγκη για άμεσα και στοχευμένα μέτρα στήριξης, προκειμένου να διασφαλιστεί η ανταγωνιστικότητα των ελληνικών εξαγωγών και η ανθεκτικότητα των επιχειρήσεων σε αυτή τη δύσκολη συγκυρία.