Η Ευρωπαϊκή Ένωση προγραμματίζει να εντείνει τις προσπάθειές της για να μειώσει την οικονομική της εξάρτηση από την Κίνα και να προστατεύσει τις ευρωπαϊκές βιομηχανίες από την εισροή φθηνών εισαγωγών. Οι νέες προτάσεις που επεξεργάζεται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένονται προς συζήτηση από τους ηγέτες της ΕΕ τον επόμενο μήνα.
Στελέχη της Γενικής Διεύθυνσης Εμπορίου της Επιτροπής έχουν λάβει εντολή να διαμορφώσουν μια πιο «επιθετική και αποτελεσματική εμπορική αμυντική πολιτική» απέναντι στο Πεκίνο, με στόχο την αντιμετώπιση της υπερπαραγωγής κινεζικών προϊόντων που εισέρχονται στην ευρωπαϊκή αγορά σε χαμηλές τιμές. Μεταξύ των επιλογών που εξετάζονται είναι η επέκταση των «ερευνών διασφάλισης» σε επιπλέον κλάδους της οικονομίας, προκειμένου να αξιολογηθεί αν οι εισαγωγές προκαλούν ζημιά στην εγχώρια παραγωγή και αν πρέπει να επιβληθούν ποσοστώσεις ή δασμοί.
Αντίστοιχα μέτρα έχουν εφαρμοστεί στο παρελθόν στον τομέα του χάλυβα και των σιδηροκραμάτων, αλλά τώρα ενδέχεται να επεκταθούν και σε άλλους τομείς. Παράλληλα, προωθείται η επιτάχυνση ενός νέου «εργαλείου υπερπαραγωγής», το οποίο θα στοχεύει σε εταιρείες που επιδοτούνται από το κινεζικό κράτος και παράγουν μεγάλες ποσότητες προϊόντων σε στρατηγικούς τομείς, δημιουργώντας αθέμιτο ανταγωνισμό για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις.
Ωστόσο, ένα τέτοιο μέτρο θεωρείται νομικά αμφιλεγόμενο, καθώς μπορεί να συγκρούεται με τους κανόνες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου, οι οποίοι γενικά απαγορεύουν διακρίσεις εις βάρος συγκεκριμένων χωρών. Σύμφωνα με Ευρωπαίους αξιωματούχους, οι προτάσεις θα συζητηθούν αρχικά σε συνεδρίαση προσανατολισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στις 29 Μαΐου. Στη συνέχεια, οι ηγέτες της ΕΕ αναμένεται να τοποθετηθούν στο ζήτημα των κινεζικών περιορισμών στις εξαγωγές κρίσιμων πρώτων υλών κατά τη σύνοδο της Ομάδας των Επτά στη Γαλλία, στις 15 Ιουνίου.
Ακολούθως, το θέμα θα τεθεί και στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 18 Ιουνίου στις Βρυξέλλες, όπου θα συζητηθούν ευρύτερα ζητήματα ανταγωνιστικότητας και στρατηγικής αυτονομίας της Ένωσης στο σημερινό γεωοικονομικό περιβάλλον. Στις Βρυξέλλες, η ανησυχία για την αποβιομηχάνιση της Ευρώπης αυξάνεται, καθώς κλάδοι όπως τα χημικά, η αυτοκινητοβιομηχανία και η παραγωγή πλήττονται από τον ανταγωνισμό φθηνών κινεζικών προϊόντων. Το εμπορικό έλλειμμα της ΕΕ με την Κίνα έχει φτάσει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, ξεπερνώντας τα 359 δισ. ευρώ.
Την ίδια ώρα, οι πολιτικές ισορροπίες μέσα στην ΕΕ επηρεάζουν τη στάση απέναντι στο Πεκίνο. Ορισμένα κράτη-μέλη είναι πιο επιφυλακτικά απέναντι σε μια σκληρή γραμμή, ενώ άλλα υποστηρίζουν στενότερες σχέσεις με την Κίνα, γεγονός που δυσκολεύει τη διαμόρφωση ενιαίας στρατηγικής. Παρά τις εσωτερικές διαφωνίες, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προωθεί ήδη μια σειρά πρωτοβουλιών για τη μείωση της εξάρτησης από κινεζικές τεχνολογίες και επενδύσεις, ενώ εξετάζονται αυστηρότεροι κανόνες για κρίσιμες υποδομές και ψηφιακή ασφάλεια.
Ωστόσο, όπως επισημαίνεται, για να περιοριστεί ουσιαστικά το εμπορικό χάσμα, η ΕΕ θα χρειαστεί να αποκτήσει πρόσθετες εμπορικές εξουσίες που θα της επιτρέψουν να ελέγχει πιο αποτελεσματικά τη ροή κινεζικών προϊόντων στην ενιαία αγορά.