Το νέο Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, που παρουσιάζεται από τα συναρμόδια υπουργεία, εισάγει νέους κανόνες για την τουριστική ανάπτυξη, με αυξημένη προστασία για κορεσμένες και ευαίσθητες περιοχές. Στο επίκεντρο βρίσκεται η ανάπτυξη του τουρισμού με απόλυτο σεβασμό στο περιβάλλον, θέτοντας κανόνες για ποιοτικό τουρισμό που να αναδεικνύει τα χαρακτηριστικά κάθε τόπου και να διασφαλίζει ένα βιώσιμο μέλλον για τα νησιά.

Στόχος είναι η καλύτερη οργάνωση του χώρου, με συγκεκριμένες προϋποθέσεις για το πού, πώς και με ποιους όρους αναπτύσσεται η τουριστική δραστηριότητα, καθώς και η στροφή σε μη κορεσμένες περιοχές. Η βασική φιλοδοξία του σχεδίου είναι η σωστή οργάνωση του χώρου και ο προσδιορισμός των προϋποθέσεων και των συνθηκών ανάπτυξης τουριστικής δραστηριότητας.

Η επικράτεια κατηγοριοποιείται για πρώτη φορά σε πέντε διακριτές περιοχές, λαμβάνοντας υπόψη την υφιστάμενη τουριστική δραστηριότητα, τα γεωγραφικά χαρακτηριστικά και τυχόν ειδικά καθεστώτα προστασίας. Οι περιοχές διακρίνονται σε:

  • (Α) Περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης,
  • (Β) Αναπτυγμένες περιοχές,
  • (Γ) Αναπτυσσόμενες περιοχές,
  • (Δ) Περιοχές Πρώιμης Ανάπτυξης,
  • (Ε) Περιοχές Ενίσχυσης Ειδικής Ανάπτυξης.

Επιπλέον, προβλέπεται ειδικότερη κατηγοριοποίηση για τις νησιωτικές περιοχές. Τα νησιά, εκτός από την Κρήτη και την Εύβοια, κατηγοριοποιούνται σε τρεις ομάδες βάσει της έκτασής τους, με διαφορετικές κατευθύνσεις και όρους ανάπτυξης για κάθε ομάδα. Η Ομάδα Ι περιλαμβάνει νησιά με έκταση άνω των 250 τ.χλμ., ενώ οι μικρότερες νησιωτικές περιοχές εντάσσονται σε επόμενες ομάδες με πιο εξειδικευμένες προβλέψεις και αυξημένες δυνατότητες προστασίας του τοπίου και του περιβάλλοντος.

Η κατηγοριοποίηση των περιοχών καθορίζει τους όρους με τους οποίους μπορεί να αναπτυχθεί ο τουρισμός σε κάθε περιοχή, επηρεάζοντας το είδος των τουριστικών επενδύσεων που επιτρέπονται, τα ελάχιστα όρια αρτιότητας για νέα ξενοδοχεία, τη μέγιστη δυναμικότητα σε κλίνες, καθώς και τους όρους προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος και της ιδιαίτερης φυσιογνωμίας κάθε περιοχής.

Επιπλέον, προβλέπεται ρύθμιση για τον μέγιστο αριθμό κλινών στα νησιά, ανάλογα με το μέγεθός τους. Για την παράκτια ζώνη, τίθενται αυστηροί κανόνες προστασίας, με πλήρη προστασία στα πρώτα 25 μέτρα από την ακτογραμμή, όπου επιτρέπονται μόνο έργα κοινής ωφέλειας. Στη ζώνη αυτή απαγορεύονται νέες διαμορφώσεις και κατασκευές, εκτός από έργα που αφορούν την πρόσβαση ατόμων με αναπηρία και συγκεκριμένες παρεμβάσεις που προβλέπονται από τη νομοθεσία.

Ειδικές πρόνοιες υπάρχουν για το Εθνικό Σύστημα Προστατευόμενων Περιοχών, προστατευόμενους παραδοσιακούς και εγκαταλελειμμένους οικισμούς, καθώς και για αρχαιολογικούς χώρους, μνημεία και ιστορικούς τόπους.