Η παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου καταγράφει πτώση που θυμίζει την περίοδο της πανδημίας Covid-19. Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και η παράλυση των ενεργειακών ροών από τα Στενά του Ορμούζ προκαλούν σοβαρούς κραδασμούς στην παγκόσμια οικονομία, με την αγορά ενέργειας να βρίσκεται σε κατάσταση συναγερμού.
Σύμφωνα με ανάλυση της S&P Global Energy, η συνολική ζήτηση για πετρέλαιο και προϊόντα όπως η βενζίνη και τα αεροπορικά καύσιμα αναμένεται να μειωθεί κατά σχεδόν 5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως το τρέχον τρίμηνο. Η S&P αναφέρεται σε φαινόμενο «demand destruction» (καταστροφή ζήτησης), δηλαδή σε μια κατάσταση όπου το ενεργειακό κόστος αυξάνεται τόσο πολύ, ώστε επιχειρήσεις και καταναλωτές αδυνατούν να αντέξουν οικονομικά τη χρήση καυσίμων.
Οι αεροπορικές εταιρείες περιορίζουν πτήσεις, οι βιομηχανίες μειώνουν την παραγωγή τους και οι μεταφορικές επιχειρήσεις επανεξετάζουν δρομολόγια και κόστη, καθώς οι τιμές της ενέργειας πιέζουν ολόκληρη την αλυσίδα της παγκόσμιας οικονομίας. Σε πολλές χώρες, οι κυβερνήσεις εξετάζουν έκτακτα μέτρα στήριξης για επιχειρήσεις και νοικοκυριά προκειμένου να περιοριστούν οι κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις.
Ταυτόχρονα, σε ορισμένες περιοχές οι ενεργειακές προμήθειες έχουν περιοριστεί τόσο έντονα ώστε έχουν ήδη αρχίσει δελτία καυσίμων και περιορισμοί στην πρόσβαση, ακόμη και για όσους είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν υψηλές τιμές.
Παράλληλα με την πτώση της ζήτησης, η αγορά παρατηρεί ιστορική μείωση των παγκόσμιων αποθεμάτων αργού πετρελαίου. Η S&P εκτιμά ότι τα παγκόσμια αποθέματα θα μειωθούν κατά 5,5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως το τρέχον τρίμηνο, η μεγαλύτερη πτώση που έχει καταγραφεί ποτέ. Η εταιρεία προειδοποιεί ότι αυτή η «διπλή εξάντληση» — τόσο της ζήτησης όσο και των αποθεμάτων — αποτυπώνει την πλήρη σοβαρότητα της μεγαλύτερης διαταραχής προσφοράς στην ιστορία.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο επικίνδυνη, καθώς η παγκόσμια αγορά διαθέτει περιορισμένα «μαξιλάρια ασφαλείας». Πολλές χώρες είχαν ήδη χρησιμοποιήσει σημαντικό μέρος των στρατηγικών αποθεμάτων τους τα προηγούμενα χρόνια, ενώ η παραγωγική δυνατότητα αρκετών πετρελαιοπαραγωγών χωρών παραμένει περιορισμένη. Ο επικεφαλής έρευνας αγορών αργού πετρελαίου της S&P Global Energy, Τζιμ Μπέρκχαρντ, ανέφερε ότι η σωρευτική απώλεια προσφοράς πλησιάζει το 1 δισεκατομμύριο βαρέλια, ένα συγκλονιστικό μέγεθος που τα αποθέματα δεν μπορούν να καλύψουν επ’ αόριστον, προειδοποιώντας για μια αναπόφευκτη αναμέτρηση της αγοράς.
Τον κώδωνα του κινδύνου έκρουσε και ο διευθύνων σύμβουλος της Chevron, Μάικ Γουέρθ, μιλώντας στο Milken Institute Global Conference. Όπως προειδοποίησε, οι «φυσικές ελλείψεις» καυσίμων πλησιάζουν, με την Ασία να αναμένεται να δεχθεί πρώτη το πλήγμα, ακολουθούμενη από την Ευρώπη και αργότερα τις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι προειδοποιήσεις αυτές εντείνουν τους φόβους ότι η ενεργειακή κρίση μπορεί να εξελιχθεί σε ευρύτερο οικονομικό σοκ, με νέες πληθωριστικές πιέσεις, επιβράδυνση της ανάπτυξης και αυξημένο κίνδυνο ύφεσης σε μεγάλες οικονομίες.