Το πετρέλαιο δεν ανέβασε τις τιμές του μόνο λόγω του πολέμου, αλλά επανατιμολογείται σε μια νέα, πιο ασταθή εποχή. Καθώς η κρίση στη Μέση Ανατολή αποκτά χαρακτηριστικά διάρκειας, ανεξαρτήτως της τωρινής εκεχειρίας, παγιώνεται ένα νέο «πάτωμα» τιμών, με την αγορά να προεξοφλεί ότι τα επίπεδα γύρω από τα 100 δολάρια δεν είναι προσωρινά, αλλά ενδεχομένως η νέα κανονικότητα μέχρι το 2027.
Λόγω της στρατηγικής του Λευκού Οίκου, δεν υπάρχει σαφές χρονοδιάγραμμα για το τέλος της σύγκρουσης, αφήνοντας τους επενδυτές χωρίς κατεύθυνση. Παρά την πρόσφατη εκεχειρία, η αγορά βλέπει ένα σενάριο παρατεταμένης έντασης να κυριαρχεί, γεγονός που αποτυπώνεται και στη συμπεριφορά των τιμών. Από τα περίπου 70 δολάρια πριν την έναρξη των εχθροπραξιών στα τέλη Φεβρουαρίου, το πετρέλαιο έχει περάσει σε ένα εντελώς διαφορετικό επίπεδο αποτίμησης. Μόνο τον Μάρτιο, το Brent κατέγραψε άνοδο 63% και το WTI σχεδόν 60%, σημειώνοντας τη μεγαλύτερη μηνιαία αύξηση από το 1988. Έτσι, η αγορά δεν τιμολογεί πλέον μόνο το παρόν, αλλά και ένα παρατεταμένο ρίσκο.
Σύμφωνα με αναλύσεις διεθνών οίκων όπως η ING και η BCA Research, το βασικό πρόβλημα δεν είναι μόνο η γεωπολιτική ένταση, αλλά και οι πραγματικές ζημιές στις ενεργειακές υποδομές της περιοχής. Διυλιστήρια, εγκαταστάσεις παραγωγής και δίκτυα μεταφοράς έχουν πληγεί, με αποτέλεσμα να απαιτείται χρόνος για την αποκατάσταση της παραγωγικής ικανότητας. Όπως σημειώνουν αναλυτές της αγοράς ενέργειας, ακόμη και μετά το τέλος των συγκρούσεων, η επιστροφή στην κανονικότητα θα είναι σταδιακή και δαπανηρή. Ο γενικός γραμματέας του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, Φατίχ Μπιρόλ, έχει επισημάνει ότι ορισμένες ενεργειακές εγκαταστάσεις ενδέχεται να χρειαστούν έως και έξι μήνες για να επαναλειτουργήσουν, γεγονός που σημαίνει ότι η προσφορά θα παραμείνει περιορισμένη για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Ο καθοριστικός παράγοντας πίσω από την εκτίναξη των τιμών είναι τα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου. Αν και η κυκλοφορία έχει αρχίσει ξανά, είναι πρακτικά αδύνατο να περάσουν γρήγορα τα περίπου 2.000 δεξαμενόπλοια που παραμένουν ακινητοποιημένα στον Κόλπο, διαταράσσοντας τις εφοδιαστικές αλυσίδες. Η Gavekal Research προειδοποιεί ότι η Τεχεράνη διατηρεί τον έλεγχο του περάσματος και μπορεί να συνεχίσει να απειλεί τη ναυσιπλοΐα επ’ αόριστον, ακόμη και μετά το τέλος της εκεχειρίας.
Ένα από τα πιο κρίσιμα συμπεράσματα είναι ότι ακόμη και η άμεση εκεχειρία δεν θα οδηγήσει σε άμεση πτώση των τιμών. Όπως αναφέρει και η ING, η εκκαθάριση του όγκου των πλοίων που έχουν συσσωρευτεί θα απαιτήσει χρόνο, ενώ η αποκατάσταση των ροών πετρελαίου και LNG δεν μπορεί να γίνει από τη μια μέρα στην άλλη. Αντίστοιχα, η BCA Research τονίζει ότι η στρατηγική του Ιράν δεν στοχεύει σε πλήρη κατάρρευση της παγκόσμιας οικονομίας, αλλά στη διατήρηση πίεσης σε υψηλά επίπεδα, αποφεύγοντας μια ακραία αντίδραση που θα μπορούσε να στραφεί εναντίον του καθεστώτος.
Σε αυτό το περιβάλλον, οι προβλέψεις γίνονται όλο και πιο σαφείς. Αναλυτές συγκλίνουν στο ότι οι τιμές της ενέργειας θα παραμείνουν υψηλές όχι μόνο για το υπόλοιπο του 2026, αλλά και για σημαντικό μέρος του 2027. Αυτή η εκτίμηση βασίζεται σε δύο βασικούς άξονες: τη δομική ζημιά στις ενεργειακές υποδομές και τη συνεχιζόμενη γεωπολιτική αβεβαιότητα γύρω από το Ορμούζ. Ο CEO της BlackRock, Ρομπ Καπίτο, προειδοποιεί ότι ακόμη και αν η κρίση τελειώσει σήμερα και κυριαρχήσει η ειρήνη στην περιοχή, οι τιμές θα μπορούσαν να εκτιναχθούν έως και τα 150 δολάρια σε μεταγενέστερη φάση, καθώς η αγορά θα συνεχίσει να ενσωματώνει τον κίνδυνο.
Έτσι, παρά τη σημαντική εκεχειρία στην περιοχή, η αγορά πετρελαίου δεν βρίσκεται σε φάση κρίσης, αλλά σε φάση μετάβασης. Το επίπεδο των 100 δολαρίων δεν λειτουργεί πλέον ως «ταβάνι», αλλά ως σημείο αναφοράς. Καθώς η Τεχεράνη θα επιτρέπει τις ροές των πλοίων με το σταγονόμετρο από το Ορμούζ και οι χώρες που εξαρτώνται από τη διαδρομή δοκιμάζουν τις οικονομικές αντοχές τους, η αβεβαιότητα αποκτά πιο μόνιμα χαρακτηριστικά. Το συμπέρασμα που προκύπτει από τις αναλύσεις μεγάλων οίκων είναι ξεκάθαρο: όσο η κρίση στη Μέση Ανατολή παραμένει άλυτη και οι ενεργειακές ροές διαταραγμένες, το πετρέλαιο δύσκολα θα επιστρέψει σε μόνιμα επίπεδα κάτω των 100 δολαρίων. Αυτό δεν είναι πλέον σενάριο κινδύνου — είναι η βασική υπόθεση εργασίας της αγοράς μέχρι το 2027.