Το ζήτημα της στήριξης των νοικοκυριών επανέρχεται για την κυβέρνηση, πριν καν ενεργοποιηθεί το πακέτο των μέτρων που έχει ήδη ανακοινωθεί. Οι τιμές της ενέργειας εκτοξεύονται στα ύψη και η Ευρώπη είναι απρόθυμη να χαλαρώσει τα δημοσιονομικά μέτρα για να δημιουργηθεί πρόσθετος δημοσιονομικός χώρος.

Η εβδομάδα ξεκινά με την τιμή της αμόλυβδης να διαμορφώνεται στα υψηλότερα επίπεδα από την αρχή του πολέμου, τόσο σε επίπεδο χονδρικής όσο και στην αντλία. Αυτό σημαίνει ότι οι πιθανότητες να διατηρηθεί ο πληθωρισμός πάνω από το 5% για ακόμη έναν μήνα είναι αυξημένες, καθώς μόνο η αποκλιμάκωση της τιμής του πετρελαίου κίνησης δεν αρκεί για να ανατρέψει την κατάσταση. Καθώς οδεύουμε προς ένα νέο ρεκόρ στην αντλία, το οικονομικό επιτελείο καλείται να αποφασίσει μέσα στα επόμενα 24ωρα αν θα χρησιμοποιήσει το τελευταίο αποθεματικό για χρηματοδότηση μέτρων στήριξης, το οποίο αυτή τη στιγμή περιέχει 200 εκατ. ευρώ.

Μέχρι το τέλος του μήνα θα πρέπει να ανακοινωθεί αν θα παραταθεί ή όχι η επιδότηση στο πετρέλαιο κίνησης. Αν δεν παραταθεί, η ετήσια μεταβολή στην τιμή του πετρελαίου κίνησης για τον Ιούνιο θα φτάσει το 37%, από 24% που είναι τώρα, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τον πληθωρισμό του Ιουνίου. Αν παραταθεί η επιδότηση, τουλάχιστον 50 εκατ. ευρώ θα αποσπαστούν από τα 200 εκατ. ευρώ του «κουμπαρά», χωρίς ελπίδα αυτά τα χρήματα να θεωρηθούν στο μέλλον ότι δεν θα συμπεριληφθούν στον δημοσιονομικό λογαριασμό των «καθαρών δαπανών», καθώς η επιδότηση στο πετρέλαιο κίνησης είναι οριζόντιο και καθολικό μέτρο.

Αρμόδια κυβερνητικά στελέχη επιμένουν ότι οι αποφάσεις θα ληφθούν κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή, καθώς πρέπει να ληφθούν υπόψη τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία. Η παράταση της επιδότησης μπορεί να γίνει με απλή υπουργική απόφαση, χωρίς άλλη νομοθετική παρέμβαση. Η επιφυλακτικότητα προκύπτει από τρεις κυρίως λόγους:

  1. Η πλειοψηφία στο Eurogroup είναι κατά της δημοσιονομικής χαλάρωσης, παρά το γεγονός ότι ο πληθωρισμός πλήττει όλη την Ευρωζώνη.
  2. Ακόμη και αν το Eurogroup στείλει σήμα «στοχευμένης χαλάρωσης», αυτή θα αφορά μέτρα στήριξης με κριτήρια, και η επιδότηση του πετρελαίου κίνησης δεν ανήκει σε αυτή την κατηγορία.
  3. Τα 200 εκατ. ευρώ που έχουν απομείνει στο Ταμείο θα αποδειχθούν ανεπαρκή αν παραταθεί η κρίση, κάτι που φαίνεται πιθανό.

Το οικονομικό επιτελείο δεν θέλει να παραβιάσει τους δημοσιονομικούς κανόνες, καθώς ο Σεπτέμβριος της ΔΕΘ είναι κοντά. Βασικό ζητούμενο παραμένει να σχεδιαστούν και να εφαρμοστούν μέτρα μόνιμου χαρακτήρα για την επόμενη χρονιά. Ήδη έχει μπει στην άκρη 1 δισ. ευρώ για πρόσθετα μέτρα ενίσχυσης το 2027.

Για το πετρέλαιο κίνησης, όλα τα σενάρια είναι στο τραπέζι, από την παράταση της επιδότησης μέχρι τον περιορισμό της σε χαμηλότερα επίπεδα. Όλα θα εξαρτηθούν από τις τιμές του πετρελαίου. Προς το παρόν, με το βαρέλι στα 109 δολάρια, η βενζίνη πωλείται 22% ακριβότερα από πέρυσι, το πετρέλαιο κίνησης 24% και το υγραέριο κίνησης 34%. Δεν φαίνεται να υπάρχουν πολλά περιθώρια ελιγμών και προστασίας του «μαξιλαριού» των 200 εκατ. ευρώ. Το ενδεχόμενο να υπάρξει ένα νέο fuel pass έχει ήδη απομακρυνθεί, καθώς τα 130 εκατ. ευρώ που απαιτούνται κρίνεται ότι δεν υπάρχουν.

Για το οικονομικό επιτελείο είναι απαραίτητο να προχωρήσουν τα μέτρα ύψους 500 εκατ. ευρώ που ανακοινώθηκαν στις αρχές Απριλίου. Το σχετικό νομοσχέδιο θα δοθεί σε δημόσια διαβούλευση άμεσα και θα παραμείνει σε αυτό το καθεστώς για 15 μέρες. Στη συνέχεια απαιτείται η ψήφιση των μέτρων και η έκδοση των εφαρμοστικών αποφάσεων. Οι προτεραιότητες περιλαμβάνουν:

  1. Την καταβολή του έκτακτου επιδόματος τέκνων (150 ευρώ ανά παιδί) έως το τέλος Ιουνίου ή το αργότερο αρχές Ιουλίου.
  2. Το άνοιγμα της πλατφόρμας για τις αιτήσεις των αγροτών για επιδότηση λιπασμάτων.
  3. Τη ρύθμιση των 72 δόσεων και του διευρυμένου εξωδικαστικού με την ένταξη οφειλετών με χρέη άνω των 5.000 ευρώ.